‘Eeuhm’ is ook een antwoord
Sommigen mensen presenteren alsof ze ervoor geboren zijn: Heel vloeiend, uit de losse pols en echt met overtuiging. Heel knap! En…. Dan heb je nog de rest van ons.
Als we een presentatie geven dan gaan die eerste twee zinnen nog wel. “Goedemiddag allemaal.” Nog geen flitsende opening maar dat gaat dan nog goed. “Vandaag neem ik jullie mee in…” En dan ergens halverwege slaat de twijfel toe. Dan plopt dat ene woordje ‘Eeuh’ uit het niets op. Ineens floept tie er overal tussen. ‘Eeuh, dit project heeft eeuh veel impact.”
Grappig genoeg zijn sprekers zich er zelf zelden van bewust. Zo lieten de Amerikaanse taalonderzoekers Herbert Clark en Jean Fox Tree zien dat ‘Eeuh’ en ‘Euhm’ geen toevallige hikjes zijn, maar echt functionele signalen van ons brein.
Ik blijf dit altijd gek vinden werken in onze bovenkamer. Ons brein waarschuwt namelijk de luisteraar dat er zo een korte vertraging aankomt. Ons denken werkt namelijk sneller dan onze mond. In de meeste gevallen gelukkig maar ;). Op het moment dat de gedachten bij ons echt alle kanten op flitsen, verschijnt er een soort mondeling gevarendriehoekje.
Maar ik heb ook goed nieuws. Stilte werkt nog beter. Onderzoek naar spreekangst laat iedere keer weer zien dat pauzes als zelfverzekerd overkomen. Terwijl de opvulwoorden als ‘eeuhm’ en ‘uhm’ onzeker klinken, ook al voelt het voor de spreker precies andersom. Durf stil te zijn!
Probeer eens twee seconden stil te zijn in jouw speech of presentatie. Voor jezelf voelt dit echt als minutenlang maar voor jouw luisteraar helemaal niet. Sterker nog die is nog bezig met het verwerken van al hetgeen je net daarvoor hebt gezegd. Die vindt zo’n stilte best wel lekker. En jij voorkomt daarmee makkelijker ‘eeuhm of uhm’.
Dus voel je een ‘eeuh’ opkomen? Probeer dan eens niets te zeggen. Laat een stilte vallen, adem gewoon in, kijk rustig rond en ga weer verder.
Een stilte maakt je niet onzeker. Die tien keer “eeuh” achter elkaar misschien wel. En als het toch gebeurt: geen paniek. Jouw publiek onthoudt zelden jouw opvulwoorden. Wel je verhaal. Eeuhm, …meestal dan. 😉